Người dân địa phương gọi Ba Bể là Slam Pé, nghĩa là ba hồ. Tên gọi xuất phát từ việc hồ là nơi tụ lưu của 3 nhánh sông Pé Lầm, Pé Lù và Pé Lèng.

Đây là hồ nước ngọt thiên nhiên lớn nhất Việt Nam. Giá trị lớn nhất của Hồ Ba Bể là cảnh quan địa chất độc đáo, giá trị nổi bật về địa chất địa mạo và giá trị to lớn về đa dạng sinh học.

Năm 1995, hồ Ba Bể đã được công nhận là một trong 20 hồ nước ngọt đặc biệt của thế giới cần được bảo vệ. Năm 2004, hồ được công nhận là vườn di sản ASEAN.

Muốn tham quan hồ, bạn có thể thuê thuyền lớn nếu đi nhóm đông hoặc thử cảm giác chèo thuyền độc mộc với 1-2 người bạn giữa lòng hồ rộng lớn.

Thời gian như ngừng trôi trên chiếc thuyền êm ả lững lờ xuôi theo dòng nước.

Nếu muốn ngủ lại qua đêm, bạn có thể ở homestay tại bản Pác Ngòi để tận hưởng không gian trong lành, dễ chịu của núi rừng. Nơi đây hiện có khoảng 10 hộ gia đình kinh doanh dịnh vụ ăn, ngủ với giá cả phải chăng. Khách cũng có thể nghỉ lại ngoài thị xã Bắc Kạn với giá khách sạn, nhà nghỉ trung bình từ 150.000 đến 300.000 một đêm.

Đến với Hồ Ba Bể, du khách không chỉ được thưởng ngoạn cảnh sắc thiên nhiên đẹp, mà còn được thưởng thức những đặc sản riêng có nuôi dưới hồ như cá, tôm cùng nhiều món ăn đặc sắc khác như gà đồi, rau rừng, lợn sữa, nếp nương, măng trúc…